Ontdek- en beleefdag - Wonderen laten ontstaan

Ontdek- en beleefdag - ‘Wonderen laten ontstaan’

                                                  

Voor al wie het kleuteronderwijs een warm hart toedraagt is er goed nieuws. Precies 10 jaar geleden heeft het departement onderwijs het jaar van de kleuter georganiseerd.

Wel nu, hoog tijd om het kleuteronderwijs opnieuw in de kijker te zetten.

En daar zijn natuurlijk nog meer redenen voor:

  • Zo moeten we ervoor zorgen dat wat de voorbije jaren werd opgebouwd niet verloren gaat.
  • Er is vooral de toegenomen prestatiedruk waardoor het welbevinden en de betrokkenheid van zowel onze leerkrachten als kleuters in het gedrang komen.
  • Het kleuteronderwijs was en blijft de bron. Daar hebben we kunnen leren hoe ontwikkeling zich voltrekt en welke leeromgeving daarvoor nodig is. Daar willen we opnieuw bij aanknopen. Welbevinden en betrokkenheid als richtsnoer, een rijke uitdagende omgeving, kwaliteitsvolle interacties en relaties en niet te vergeten, ruimte voor kleuterinitiatief. Alleen zo kunnen we de ontwikkelingsdoelen ECHT realiseren.
  • Leerkrachten moeten opnieuw kunnen genieten van het zien openbloeien van kinderen en van de vele wijze waarop ze ons kunnen verrassen

 

Locatie: Kleuterschool ‘Pulhof’ te Berchem

Datum: Vrijdag 28 september 2018  - 09u30 tot 15u45

 

Programma:

  • Voormiddag: Plenair gedeelte

o   Ludo Heylen: De erfenis van Tante Terry’s ‘klein, klein kleutertje.”

o   Els Menu: ‘Laat de juf gerust’

o   Pulhof, een kleuterschool waar elk kind zichzelf mag zijn

o   Ferre Laevers: Wonderen laten ontstaan! Elke dag in jouw kleuterklas!

 

  • Namiddag: zeven ontdek- en beleefroutes doorheen de kleuterschool
  1. De SPEEL-JE-MEE route: meespelen, observatie, kwaliteitsvolle interacties, relatie,…
  2. De RIJKE-LEEROMGEVING route: bij de jongste kleuters, oudste kleuters, 1ste leerjaar, doelgerichtheid, talenteneilanden, bewegingshoeken, de buitenruimte,…
  3. De IK-HEB-EEN-PLAN route: ondernemingszin, kiesbord, wil, scenario, afstand nemen/reflectie, ik heb een plan, …
  4. De RUSTIGE route: yoga, snoezelruimte, rusthoekje in de klas, de doos vol gevoelens, te veel prikkels in de klas,…
  5. De ZORG route: MijnPortret, Looqin, oudercommunicatie, talenten, zindelijkheid,…
  6. De EXPLORATIE route: technologie, techniek, exploreertafels, onderzoeksopdrachten,…
  7. De TRANSITIE route: overgang kinderopvang, overgang 1steleerjaar, leefgroepen, looping, klasdoorbrekend werken,….

 

  • Afsluiting: ‘Wonderonsje in de wonderbar’

 

Inschrijven individueel: https://vorming.cego.be/inschrijven/event/0/45-kleuteronderwijs/657-ontdek-en-beleefdag-kleuterschool of https://vorming.cego.be/inschrijven/event/0/51-events/656-ontdek-en-beleefdag-kleuterschool

Inschrijven met je team (dan krijg je 15%): contacteer Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Debat: Begrijpend lezen in Vlaanderen

Naar aanleiding van het debat op Eén, de zevende dag, van 10 december 2017  waar het rapport PIRLS 2016 omtrent begrijpend lezen voor Vlaanderen werd besproken graag een reactie.

“De begrijpend-leesvaardigheid van Vlaamse leerlingen van het vierde leerjaar blijkt minder goed te zijn dan tien jaar geleden en dan die van kinderen in vele andere landen. “

Laat ons er vanuit gaan dat dit rapport juist is en dat er inderdaad in Vlaanderen heel wat scheelt aan onze begrijpend-leesvaardigheid, is het dan niet belangrijker om alternatieven aan te reiken dan te wijzen naar wie of wat de oorzaak is?

De tendens om het zogenaamde pamperen van kinderen en hun minder weerbaar maken als medeoorzaak aan te duiden, sleurt het welbevinden in zijn stroom mee. Professor Duyck (UGent) vond alvast dat het ErvaringsGericht onderwijs, de zachtere aanpak met centraal het welbevinden, een minder sturende aanpak en de steeds mindere tijd die leerkrachten aan directe instructie besteden de grootste oorzaak van deze achteruitgang zou zijn.

Laat ons even duidelijk zijn. Binnen ErvaringsGericht Onderwijs zijn welbevinden en betrokkenheid onlosmakelijk met elkaar verbonden.  Welbevinden is meer dan kinderen pamperen, de lat laag leggen en enkel focussen op “als het maar plezant is”!  Welbevinden draait om basisbehoeften: zich veilig voelen, geaccepteerd en gewaardeerd voelen. Het heeft te maken met het kind zelf, of hij/zij een positief zelfbeeld heeft en hoe gevoelens beleefd worden en kinderen zich open opstellen voor de wereld rondom hun.

Een betrokken leerling is geconcentreerd en gemotiveerd bezig. Kinderen worden betrokken als een activiteit aansluit bij hun drang om te verkennen en bij hun niveau Bij een hoge betrokkenheid zit de leerling op de grens van zijn mogelijkheden te presteren. Hierbij ook dan ook een gedifferentieerde instructie.

Graag treden we ministere Hilde Crevits bij die tijdens het debat stelde dat kinderen moeten kunnen excelleren en liefde en plezier moeten kunnen beleven in het onderwijs, bijzonder het taalonderwijs en meer specifiek het leesonderwijs. Excellent onderwijs is precies wat EGO nastreeft.

Gelukkig maken de leerkrachten nog steeds het verschil in een klas en niet een professor Duyck of een opleiding die minder zou zijn.. Zo getuigde ook mevr. Dom (directie De Kleine Wereld – Antwerpen) dat haar (jonge) leerkrachten heel erg gedreven voor de klas staan, dat de kinderen mogen genieten, dat scholen zelf keuzes kunnen en mogen maken waar hun focus ligt. (Voor haar school was dat meer leesplezier en meer leestijd.)

O ja, het pakket van een leerkracht wordt alsmaar zwaarder, en het is soms moeilijk om door de bomen het bos nog te zien. Laat ons daarom de focus verplaatsen van “het wijzen met een vingertje” naar oplossingen die het (begrijpend) lezen bevorderen.

Zo schrijft professor Kris Van den Branden in zijn laatste blog duurzaam onderwijs naar aanleiding van het rapport omtrent begrijpend lezen:

Hoe dit euvel verhelpen? In de recente reviewstudie van Vanbuel e.a. (2017) werden een aantal meta-analyses naar de effecten van allerhande stimulerende maatregelen samengebracht:

  1. Elke dag voorlezen in de klas! Dit geldt niet alleen voor het kleuteronderwijs, maar ook voor de eerste leerjaren van het lager onderwijs, want voorlezen heeft ook een positief effect op de leesprestaties van beginnende lezers (Mol & Bus, 2011). Uit de synthesestudie van Swanson e.a. (2011) blijkt dat allerlei manieren van voorlezen een positief effect hebben: (a) interactief voorlezen door vragen te stellen en met elkaar in dialoog te gaan, (b) voorlezen met behulp van een computer, (c) een beperkt aantal vragen stellen voor/tijdens/na het voorlezen, (d) herhaaldelijk hetzelfde verhaal voorlezen of (e) voorlezen met daaraan extra activiteiten vastgeknoopt over de woordenschat die aan bod komt in het verhaal.
  2. Geen eenzijdige focus op technisch lezen: Ook al ligt er in het eerste en tweede leerjaar van het lager onderwijs een sterke focus op technisch leren lezen en is de systematische instructie van technisch-leesvaardigheden noodzakelijk, toch mag in die leerjaren de aandacht voor leesplezier en begrijpend lezen niet verdwijnen. Net tijdens die cruciale leerjaren moeten leerlingen blijven ervaren hoe leuk lezen kan zijn en moeten ze hun prille technische vaardigheden kunnen toepassen op betekenisvolle, interessante, leuke begrijpend-leesactiviteiten waarover tussen leerlingen onderling, en tussen de leraar en de leerlingen een levendige interactie wordt opgezet.
  3. Expliciete aandacht voor leesstrategieën binnen betekenisvolle taken: Leerlingen moeten in alle leergebieden (dus niet alleen tijdens de uurtjes taal) kansen krijgen om betekenisvolle begrijpend-leestaken uit te voeren. Terwijl ze die uitvoeren, moeten leerkrachten expliciet aandacht besteden aan bruikbare leesstrategieën zoals tussentijds samenvatten wat je al gelezen hebt, voorspellen wat er gaat komen, verbanden tussen zinnen expliciet verwoorden en de betekenis van moeilijke woorden afleiden uit de context (Genesee & Riches, 2006).
  4. Vrijetijdslezen stimuleren: Scholen kunnen de drijvende kracht zijn achter allerlei stimulansen die kinderen tijdens hun vrije tijd het plezier van lezen doen beleven. Dat heeft sterke effecten op de ontwikkeling van begrijpend lezen. Scholen kunnen bijvoorbeeld een samenwerking opzetten met de openbare bibliotheek, ouders aanzetten om thuis voor te lezen, hun gemeente aansporen om tijdens speelpleinactiviteiten en vakantiekampen leesbevorderingsactiviteiten op het programma te zetten en auteurs uit te nodigen. Leerlingen die in hun vrije tijd veel lezen, zijn betere lezers; daardoor gaan ze nog meer lezen in hun vrije tijd, waardoor ze nog leesvaardiger worden. De effecten van vrijetijdslezen zijn langdurig. Meer nog, ze worden na verloop van tijd zelfs sterker (Mol & Bus, 2011).
  5. Leesbevordering op school: De recente meta-analyse van Van Steensel e.a. (2016) geeft aan dat ook op de school zelf initiatieven moeten genomen worden om de leesmotivatie van leerlingen aan te wakkeren en te onderhouden. Een uurtje vrij lezen per week, een goed gevulde school- of klasbibliotheek, boekenpromotie door de kinderen in de klas, voorleesactiviteiten, het inzetten van multimedia, en anderstalige kinderen de kans om ook in hun eigen taal voor hun plezier te lezen kunnen daarbij helpen.
  6. Schrijven over lezen: Ook schrijfactiviteiten kunnen helpen om het leesbegrip van leerlingen te verbeteren. Zo wijzen verschillende studies uit dat het tekstbegrip van leerlingen verbetert door samenvattingen te schrijven, vragen over de tekst te beantwoorden, notities te nemen of persoonlijke teksten te schrijven over de leestekst (Graham & Hebert, 2011).
  7. Versterken van de deskundigheid van de leerkracht: Veel van de bovenstaande initiatieven zijn sterk afhankelijk van de deskundigheid en de passie voor lezen van de leerkracht. Het is dus van groot belang om (jonge) leraren volop kansen te geven en aan te moedigen om nascholingen rond begrijpend leesonderwijs te volgen. Lerarenopleidingen doen er goed aan om naast inhoudelijke vormingen over begrijpend-leesonderwijs leesbevorderingsactiviteiten op te zetten om ervoor te zorgen dat leerkrachten-in-opleiding het plezier van begrijpend lezen blijven ervaren en een ruime kennis van kinder- en jeugdlectuur opbouwen.

Hier kunnen we ons dan ook enkel maar volmondig bij aansluiten.

Erik Bakkers, Freelance medewerker CEGO Leuven

 

Onze nieuwsbrief

Wij brengen je nieuws heet van de naald en informeren je over onze nieuwe vormingen!

Member Login

Klanten login