Nieuwe spelregels       

Terwijl we de handgel rijkelijk laten vloeien en de afstand goed bewaren,  zijn er dit schooljaar veel nieuwe spelregels van kracht: mondmaskers in het secundair, in de lagere school mag samenspelen op de speelplaats, streven naar een minimum aan thuisonderwijs, … Maar we kunnen weer naar school! We kunnen nieuwe kinderen en leerlingen ontmoeten! We kunnen met hernieuwde energie een nieuwe groep verwelkomen. Het is een moment om jezelf opnieuw te laten kennen en je werking met een nieuwe groep  te upgraden.

Pionnen herschikt

Maar ook intern werden de pionnen herschikt. Nieuwe collega’s doen hun intrede, dezelfde mensen palmen  andere posities in, aangepaste samenwerkingen, … Nu de pionnen anders staan is het opnieuw wennen en zoeken naar een evenwicht tijdens het opstarten, eerste bijeenkomsten van werkgroepjes, contacten leggen en doelen bepalen …

Tuckman benoemt de 4 stadia van groepsvorming: forming, storming, norming en performing. Bij een nieuwe start ga je eerst verkennen welk vlees je in de kuip hebt, aftasten wat de bedoelingen zijn (forming). Je gaat samen een glas drinken op het nieuwe jaar, een eerste overleg,… waarop meestal een meer turbulente fase (storming) volgt. Doorheen meningsverschillen en kleine conflictjen zoekt iedereen opnieuw zijn positie. Discussies om wie welke inhoud zal brengen, hoe het lokaal wordt ingericht, wie welke taak op zich zal nemen, … om dan tot rust te komen in de norming fase (met duidelijkheid over rollen, verwachtingen en verantwoordelijkheden) waardoor er opnieuw doelgerichter  en vlotter kan samengewerkt worden (performing).

Er is een grote dynamiek van zoeken, schuiven en aftasten met collega’s  en intussen loopt het runnen en begeleiden van je klas lekker door… waar  je leerlingen hetzelfde spel van forming tot performing ziet spelen.



Verschuivingen

Door het schooljaar te starten met deze nieuwe beginsituatie kunnen ook op structureel vlak nieuwe noden en verwachtingen aan de oppervlakte komen. Wanneer bij monopoly straten, huizen en hotels op het spelbord verschijnen transformeert de speler in grootgrondbezitter, schuldeiser of rentenier. Zo merk je in scholen bij een nieuwe start soms leerkrachten die meer inspraak willen, een directie die een duidelijkere afbakening van taken nastreeft of ouders die meer informatie vragen, …

Organisaties zijn niet massief. Ze zijn onderhevig aan de tijdsgeest, aan de mensen die er actief in zijn en aan de opportuniteiten die zich aanbieden. Frederic Laloux omschrijft in zijn boek Reïnventing organisations hoe het veranderend wereldbeeld de structuur binnen organisaties beïnvloedt. Scholen beweren vaak dat ze niet meestappen in dezelfde tendensen waar privéorganisaties onderhevig aan zijn maar beïnvloed wordt de school zeker ook. De school is namelijk geen eilandje op zichzelf, die speelt het grotere spel van de samenleving netjes mee. Eindtermen bereiken, openbare doorlichtingsverslagen, uitpakken met nieuwe technologieën, hogere onkosten omwille van corona, …

De dobbelsteen blijft rollen

Situaties blijven veranderen en de spelers gebruiken hun troeven. Maak er als school je eigen spel van. Blijf niet vast zitten in een vorm maar laat je missie en je doel bepalen welke straten, huizen of hotels je zal aankopen. Keer terug naar je kern wanneer je speerpunten of afspraken vastlegt.

Je kan flexibel omgaan met de vorm, maar blijft altijd trouw aan je missie en visie! Hierbij zal je ongetwijfeld enkele keren passeren  langs ‘start’… back to basics… maar veel kans dat dit uiteindelijk een bonus zal opleveren.

Bron:

Laloux, F. (2019). Reïnventing Organisations (7de editie). Tielt, België: LannooCampus.